از PLC و SCADA تا اینترنت اشیاء صنعتی؛ صنعت چگونه متصل شد؟

PLC  آمده تا ماشین را کنترل کند؛ ورودی‌ها را بخواند، منطق کنترلی را اجرا کند و خروجی‌ها را فرمان بدهد. 

SCADA یک قدم بالاتر قرار گرفت؛ اطلاعات چندین کنترلر را جمع میکند، وضعیت فرایند را به اپراتور نشان میدهد، Alarm  بدهد، Trend ایجاد کند و تاریخچه‌ای از اتفاقات کارخانه نگه دارد.

به زبان ساده:

PLC ماشین را کنترل می‌کند.
SCADA وضعیت ماشین و فرایند را به انسان نشان می‌دهد.

و این معماری هنوز هم بسیار ارزشمند است.

مسئله از جایی شروع می‌شود که بخواهیم اطلاعات کارخانه را از اتاق کنترل بیرون ببریم.

مدیر کارخانه می‌خواهد وضعیت چند سایت را از دفترش ببیند.

واحد نگهداری و تعمیرات می‌خواهد قبل از خرابی یک موتور متوجه مشکل شود.

مدیریت انرژی می‌خواهد مصرف برق تجهیزات مختلف را با هم مقایسه کند.

واحد تولید می‌خواهد اطلاعات ماشین‌ها را با ERP و MES ترکیب کند.

و یک تیم داده می‌خواهد از اطلاعات چند سال گذشته برای ساخت یک مدل Machine Learning استفاده کند.

اینجا دیگر فقط «کنترل کردن» کافی نیست.

ما به داده نیاز داریم.

و اینجا مفهومی به نام IoT یاInternet of Things وارد داستان می‌شود.

IoT یعنی اشیا بتوانند اطلاعاتی از محیط یا وضعیت خود جمع‌آوری کنند، آن را منتقل کنند و در یک سیستم بزرگ‌تر مورد استفاده قرار دهند.

وقتی این مفهوم وارد محیط صنعتی می‌شود، با Industrial Internet of Things یاIIoT مواجه می‌شویم.

اما تفاوت فقط اضافه شدن یک حرف I نیست.

در IIoT، موضوع فقط اتصال یک سنسور به اینترنت نیست.

موضوع این است که داده‌های تجهیزات صنعتی بتوانند وارد یک معماری بزرگ‌تر شوند؛ از Sensor و PLC گرفته تا Edge، Database، Dashboard، Analytics و در نهایت AI.

برای همین است که من IIoT را بیشتر از اینکه «یک دستگاه» بدانم، یک معماری برای استفاده بهتر از داده‌های صنعتی می‌دانم.

در یک معماری مدرن حتی لازم نیست PLC و SCADA را کنار بگذاریم.

اتفاقاً می‌توانیم آنها را حفظ کنیم و یک لایه IIoT روی زیرساخت موجود ایجاد کنیم.

PLC همچنان کنترل را انجام دهد.

SCADA همچنان در اتاق کنترل کار کند.

و IIoT اطلاعات مورد نیاز را به سیستم‌های مدیریتی، تحلیل داده، نگهداری پیش‌بینانه و سرویس‌های جدید منتقل کند.

این شاید مهم‌ترین سوءتفاهم درباره IIoT باشد:

IIoT قرار نیست الزاماً جایPLC وSCADA را بگیرد.

قرار است کاری کند که داده‌ای که سال‌ها درون ماشین‌ها تولید شده، بالاخره بتواند ارزش بیشتری ایجاد کند.

و این تازه شروع ماجراست.

در مقاله بعدی می‌خواهم از تکنولوژی فاصله بگیریم و به یک سؤال سخت‌تر برسیم:

این معماری برای صنعت ایران چه معنایی دارد؟

وقتی تجهیزات گران‌تر می‌شوند، دسترسی به قطعات و فناوری محدودتر می‌شود و وابستگی به Vendorها هزینه بیشتری پیدا می‌کند، آیا هنوز می‌توان با همان مدل‌های قدیمی ادامه داد؟